444 7 330

İNMEDE İLK SAATLER HAYATİ ÖNEM TAŞIYOR

"Beyin krizi” yani inme, erişkinlerde kalp hastalığı ve kanserden sonra en yaygın ölüm ve sakatlık nedeni olarak tanımlanıyor. Geçici görme bozukluğu, konuşmada zorluk, elinde bir şey tutamama  ve güç kaybı gibi rahatsızlıkların basite alınmaması gerektiğini söyleyen  Özel Sevgi Hastanesi Nöroloji Uzmanı Dr. Nilgün Özbal, inme ve tedavisi hakkında bilgi verdi.

Öncelikle belirtmeliyiz ki inme bir hastalık değil, bir durumdur. Bu durum halk arasında felç olarak adlandırılır ki bu tanımlama kısmen doğrudur. Hasta o sırada konuşamazsa konuşma fonksiyonu, yutamazsa yutma fonksiyonu,  göremezse görme fonksiyonu felç olur. Kısacası beynin bir fonksiyonu kaybolduğunda ortaya inme yani felç çıkar.

Beyin krizi damarlarda tıkanma ve yırtılma ile gerçekleşiyor
İnme, beynin bir bölgesinde kan akımının engellenmesi ya da beyin damarından kanın dışarı sızması sonucu beyin dokusunda oluşan bir harabiyettir. İnme olgularının %80’i iskemiktir (Beyne kan akımını sağlayan damarlardan biri aniden pıhtı ile tıkanır), geri kalanı ise hemorajiktir (Beyin damarlarından biri ani şekilde yırtılır ve kan beyin dokusu içine sızar; buna halk arasında beyin kanaması denir.) Bunların sonucunda hastada 24 saatten uzun süren bir fonksiyon kaybı oluşur. Vücudun bir yarısında yüz, kol veya bacakta oluşan uyuşukluk, kuvvetsizlik, konuşma ve/veya anlama sorunu, bir veya iki gözde görme sorunu, denge bozukluğu, yürüyememe, baş dönmesi, bulantı, kusma, şiddetli baş ağrısı, bilinç değişikliği inmenin sık görülen belirtileridir. Bazı kişilerde bu belirtiler çok kısa sürer (Birkaç dakika veya saat) ve sonra tamamen geçer. Bu duruma ‘Geçici iskemik atak’ denir. Rahatsızlık ihmal edilmemelidir çünkü bu kişilerin %40- 50’sinde bir yıl içinde inme geçirme riski vardır.

Risk altında olabilirsiniz

İnme her yaşta olabilirse de 40 yaşın altında oldukça seyrektir. Hastaların dörtte üçü 65 yaş üzerindedir. Erkeklerde kadınlara göre daha sık görülür. Ailesel yatkınlık ve yaşlanma ile birlikte sık kişinin yaşam tarzı ve alışkanlıkları inme için risk taşır. Kontrolsüz hipertansiyon, şeker ve kalp hastalığı, sigara kullanımı, yüksek kolesterol düzeyi, hareketsiz yaşam tarzı, karotis arteri (şah damarı) hastalığı, önceden geçici iskemik atak geçirmek inme riskine yatkınlığı arttırır.

Hastanın yanındaki kişiye önemli görevler düşüyor

İnmelerin önemli bir kısmı uyurken ortaya çıkıyor. İnmenin ne zaman gerçekleştiği bilinmediği için tedavi de zorlaşıyor. Bu nedenle inme belirtileri ortaya çıktığında hasta yalnız değilse yanındaki kişiye önemli görevler düşüyor. Yüzdeki felci anlamak için hastanın gülümseyip dişlerini göstermesi istenerek yüzde bir kayma olup olmadığı anlaşılabilir. Hastanın iki kolunu yukarı kaldırması söylenebilir. Eğer kollardan biri erken düşerse inme ile ilgili bir sıkıntı var demektir. Kişi ayağa kalkmaya çalışırken kalkamıyor, konuşurken güçlük çekiyor ve düzgün cümle kuramıyorsa felç geçiriyor olabilir. Bütün bu belirtilerin farkına varıldığında hasta derhal tam teşekküllü bir hastaneye götürülmelidir. Hastanın yüzüne su serpmek, başını soğuk suyun altına tutmak gibi işlemlerle vakit kaybedilmemelidir.
Boyun ve beyin damarları da görüntülenmelidir
İnme şüphesiyle hastaneye getirilen hastanın ilk olarak nörolog tarafından hastanın nörolojik muayenesi yapılır. Bilgisayarlı tomografi (BT), Manyetik Rezonans (MR) gibi görüntüleme yöntemleri ile beyin değerlendirilir. Elektrokardiyografi (EKG) ile kalp değerlendirmesi yapılır. Ekokardiyografi ve Holter incelemeleri de kalp kaynaklı pıhtıların araştırılmasında önemli ölçüde yardımcıdır. DUS (Doppler ultrasonografi veya BTA (BT anjiyografi), MRA (MR anjiyografi), DSA (dijital substraksiyon anjiyografi) gibi yöntemlerle boyun ve beyin damarlarının ayrıntılı görüntülenmesi mümkün olabilmektedir. Kan tahlili incelemeleri de inme nedenini araştırmak amacıyla yapılır.

Tedavide ilk 3 saat çok önemli

İnmede ‘Ne Kadar Erken Müdahale = O Kadar Az Beyin Hasarı’dır. Belirtilerin başlamasını izleyen ilk 3 saat içinde, hastanın tıbbi durumu uygunsa, damardan uygulanan ‘damar açıcı tedavi (Trombolitik tedavi) yapılabilmektedir. Bu tedavinin mutlaka uygun koşulları sağlayabilen merkezlerde ve eğitimli bir inme ekibinin kontrolünde yapılması gerekir. Bu uygulama dışında; klasik olarak, inme tedavisi ‘ağızdan ilaç tedavisi’ ve ‘rehabilitasyon tedavisi’ başlıkları altında toplanır. Bu tedavilerin sürekliliği ve kontrolleri çok önemlidir. Bunların dışında bir diğer tedavi de cerrahi/ girişimsel tedavi yöntemidir. Yapılan incelemeler sonucu damarda yüzde 70’in üzerinde darlık tespit edilirse, darlık kateter yardımıyla damar içine girilerek stent konulması ile veya endarterektomi denen cerrahi yolla açılır.

İnme riskini azaltmak için kalp sağlığınızı da koruyun

Hiç inme geçirmemiş, ancak risk faktörlerini taşıyan kişilerde, birincil korunma tedavisi olarak tansiyon, kan şekeri ve yağlar kontrol altında tutulmalı, egzersiz yapmaya dikkat edilmeli, bilinen kalp hastalığı varsa tedavi edilmeli, sigara ve alkolden uzak durulmalıdır. Bunların dışında karotis damarı darlığı varsa dikkatle izlenmeli ve gerekiyorsa darlık giderilmelidir. Sonuç olarak; inmeden korunmanın esasını yukarıda tanımlanan risk faktörlerinin giderilmesi oluşturmaktadır.

E-RANDEVU FORMU
* Randevunuzun doğrulanması için lütfen size geri dönüş yapılmasını bekleyiniz!
GÖNDER
ONLINE SERVİSLER
HABERLER & DUYURULAR