444 7 330

ŞAŞILIK İHMALE GELMEZ

Şaşılık, tek başına önemli bir rahatsızlık olduğu gibi başka göz sorunlarının birlikteliğinde de ortaya çıkıyor ve vakit kaybetmeden müdahale gerektiriyor. İleri yaşlarda başlayan şaşılıklar hem estetik bir kusur hem de çift görmeye neden olarak rahatsızlık yaratırken, çocukluk çağında başlayan şaşılıklar ayrıca binoküler görme gelişimini bozuyor. Özel İzmiryolu Sevgi Hastanesi Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Ahmet Yalçın, çocuklarda şaşılığın mümkün olduğunca erken yaşta tedavi edilmesinin çok önemli olduğunu vurguluyor.

Şaşılık, her iki gözün birbiriyle olan paralelliğini kaybetmesi olarak tanımlanıyor. Her bir gözde 6'şar adet göz dışı kas bulunur. Bunların birinde veya birkaçında kuvvet azlığı veya fazlalığı olması şaşılığa neden olur. Bir göz düz bakarken diğeri içe, dışa, yukarı veya aşağı kayabilir. Bazı durumlarda kayma her iki gözde de mevcuttur. Gözlerdeki kayma şaşılığın sebebine göre sürekli ya da geçici süreli oluşabilir

Şaşılığın  sebepleri
Şaşılıklar başlıca iki ana gruba ayrılırlar. Birincisi gözün hareket sistemin oluşturan kas ve sinir yapılarında doğumsal veya sonradan ortaya çıkan hasarlardır (Paralitik ve  Restriktif) İkinci grupta ise kas ve sinir yapılarında bir hasar olmamasına rağmen gözlerin beyinden gelen komutlara cevabı değişmiş ve göz hareket sisteminin dengesi bozulmuştur (Nonparalitik Şaşılık). Çeşitli nedenlere dayalı olarak ortaya çıkabilir. Tek başına önemli bir rahatsızlık olduğu gibi, başka göz sorunlarıyla birlikte ve bunların sonucu olarak da gelişebilir. İleri yaşlarda başlayan şaşılıklar hem estetik bir kusur, hem de çift görmeye neden olarak rahatsızlık yaratırken, çocukluk çağında başlayan şaşılıklar ayrıca iki gözle görmeyi (binoküler) ve görme keskinliğini aksattığı için daha kritik önem kazanır.

Şaşılık belirtileri
Şaşılığın en önemli belirtileri, gözde paralelliğin kaybolması, baş ağrısı ,çift görme, üç boyutlu görüntünün kaybolması, bulanık görme , baş veya yüzün bir yana dönük olması ve okurken erken yorulmadır. Bebeklik ve çocukluk döneminde olan kaymaların bir kısmı yalancı kaymalardır. Yalancı kayma, göz kapaklarının ve burun kökünün genişliği ile ortaya çıkan yanıltıcı bir görünümdür. Bu durumun tam olarak aydınlatılabilmesi için mutlaka bir göz muayenesi yapılmalıdır. Hep aynı gözün kayması kayan gözde görmenin daha az olduğunun belirtisidir. Bu nedenle tek gözünde kayma olan bebek ve çocuklar hemen göz muayenesine götürülmesi gerekiyor. Aksi  takdirde  kayan  gözde  kalıcı göz  tembelliği oluşabiliyor.

Binoküler görme
Gözler aslında çift olmasına karşın tek bir organ gibi çalışırlar. Bu sayede 3-boyutlu görme yeteneği kazanır ve sadece çevremizdeki nesnelerin şeklini, rengini, hareketlerini görmekle kalmaz, onların ortamdaki konumlarını ve hareket yönlerini de algılarız. Ancak binoküler görme yeteneği doğum anında var olmayıp doğumdan hemen sonra gözlerin açılması ile birlikte gelişmeye başlayan ve yıllar süren bir sürecin sonunda olgunlaşan bir özelliktir (10-12 yıl). Binoküler görmenin gelişmesi için gözlerin açılmasından itibaren her iki gözün ışık, renk ve şekil içeren görsel uyaranlardan oluşan net ve kaliteli görüntülerle eşit biçimde uyarılması gerekmektedir. Bunu engelleyen her türlü durum binoküler görme gelişimini etkileyecek ve gözlerin tembelleşmesine ve binoküler görmenin gelişememesine neden olacaktır. Tek bir gözün sağladığı görüntü derinlikli algılama için yeterli olmayacağı için kişinin görme kapasitesi sınırlanmış olur.

Şaşılık ve  göz tembelliği (Ambliopi)
Şaşılık, çocuklarda göz tembelliğine yol açan sorunlar arasında en sık görülenlerinden biri. Bu bakımdan çocuklarda şaşılığın mümkün olduğunca erken yaşta saptanması ve tedavi edilmesi estetik ve psikososyal yararları bir yana, asıl binoküler görme ve görme  keskinliğinin gelişimi açısından büyük önem taşır. Şaşılık dışında yüksek numaralı göz bozuklukları ve özellikle iki göz numaraları arasında büyük fark olması durumunda (anizometropi) da ambliopi gelişebilir. Bunların dışında gözün içine ışık girmesini zorlaştıran her türlü göz hastalığının da (doğumsal katarakt, kornea lekeleri, göz kapağı düşüklükleri gibi) ambliopiye yol açabileceğini unutmamak gerekir. Çocuğun yaşı ne kadar küçükse, göz tembelliği o ölçüde ağır olacaktır. Bu yüzden küçük bebeklerde herhangi bir nedenle gözlerin kapatılması ve bandajlanmasından mümkün olduğunca kaçınmak gerekir. Göz tembelliğine neden olma açısından en riskli şaşılık türlerinden biri çocuk doğduktan sonra ilk 6 ay içinde başlayan erken şaşılıklardır. Genellikle başka bir göz sorunu olmaksızın görülen bu tür kaymalarda tedavide gecikildiğinde binoküler görme kusuru ve göz tembelliği çok ağır olabilmektedir. Bu nedenle bu çocukların en geç 2 yaşına kadar şaşılıklarını düzeltmek, sonrasında ise göz tembelliğini gidermek için uzun yıllar boyu tedaviye devam etmek gerekir.  Ancak özellikle küçük bebeklerde belli bir yaşa kadar gözlerde biraz kayma olmasının normal olduğu gibi yanlış bilgi ve inanışlar yüzünden bu çocukların hekime götürülmesi erteleniyor, tedavi geciktiğinde ise şaşılık kozmetik açıdan düzeltilse bile görme eksikliği giderilemiyor. 6. aydan sonra başlayan şaşılıklar ise daha ziyade gözdeki ileri hipermetrop, miyop gibi kusurlardan veya başka faktörlerin etkisiyle oluşur, bir kısım hastada sadece gözlük ve ortoptik tedavilerle şaşılık düzeltilebilirken bazen de ameliyat gerekir.

Çocuklarda göz kontrolü ihmal edilmemeli
Pek çok göz hastalığının görmeyi etkileyeceği ve bunların fark edilene kadar geçecek zamanın göz tembelliği gelişimi açısından taşıdığı risk düşünüldüğünde çocukların göz kontrollerinin önemi ortaya çıkar. İdeal koşullarda göz kontrollerinin, doğumdan hemen sonra, 3 yaşında ve okul öncesi (6 yaş) yapılması gerekir.

Şaşılık tedavisinde erken teşhis çok önemli
Şaşılık tedavisinde erken teşhis çok önemlidir. Doğumdan hemen sonra ve çocukluk döneminde çocukların göz şikayeti olmasa bile  bir göz hekimine muayene olması gereklidir. Çocuğun gözlerinde kayma olup olmadığını anlamanın en pratik yolu Hirschberg testi denen bir yöntem. Küçük bir el feneri veya benzeri bir ışık kaynağı çocuğun karşısında tutulup çocuğun bu ışığa bakması sağlandığında ışığın her iki gözdeki yansımasının tam gözbebeklerinin ortasına denk gelip gelmediğini gözlemlemek, gözlerde bir kayma olup olmadığı hakkında kabaca bir fikir verir. Kayması olmayan bir çocukta her iki gözdeki yansıma da tam gözbebeğinin ortasında iken şaşılık olduğunda bu yansımalardan biri gözbebeğinin kenarına yakın bir noktaya düşer. Çocuğun karşısındaki bir nesneyi izlerken başını bir omzuna doğru eğerek, sağa veya sola döndürerek, çenesini yukarı kaldırarak veya aşağı indirerek bakması, özellikle parlak ışıklı ortamlarda tek gözünü kapatarak bakması gibi haller bir uzmanın değerlendirmesini gerektirecek önemli belirtiler arasında yer alır.

Şaşılık tedavisi
Şaşılık nedenine göre tedavi edilir. Şaşılık her yaşta tedavi edilebilir.

Gözlükle tedavi
Bazı tip şaşılıklar kırma kusuruna bağlı olarak oluşur. Hasta gözlük kullanmaya başlayınca şaşılık düzelir. Bu tip şaşılıklarda gözlük yeterli olmaktadır.

Kapama tedavisi
Bu tedavi yöntemi hastanın gözünde tembellik var ise yapılabilir.

Ortoptik tedavi
Ortoptik tedaviler göz kaslarının fizik tedavisidir. Bazı kasları ve her iki gözle görme yeteneğini kuvvetlendirmek amaçlı uygulanır. Her iki gözle görme yeteneğini kuvvetlendirmek derinlik hissini sabitler veya kazandırır. Araba kullanırken, basketbol, tenis gibi mesafe ve zaman ayarlaması gereken sporlarla uğraşırken daha rahat ve başarılı olmamızı sağlar.

Cerrahi müdahale
Doğuştan olan kaymalar genellikle gözlük gerektirmeyen, erken dönemde (6 ay - 1 yaş ) ameliyat edilmesi gerekli kaymalardır. Göz kaymalarının büyük çoğunluğu ise 2–3 yaş civarında ortaya çıkar ve genellikle gözlükle tam olarak düzelebilir. Gözlük takıldığı halde düzelmeyen kaymalara ise cerrahi tedavi gerekir. Şaşılık ameliyatları çoğunlukla genel anestezi altında gerçekleştirilir. Şaşılıkta erken tanı ve tedavi ile göz tembelliği önlenebilir, 3 boyutlu görme sağlanabilir. Bu nedenle şaşılık şüphesi olan her çocuğun belirli bir yaşa gelmesi beklenmeden göz hekimine götürülmesi gerekir.

Botoks
Bazı şaşılık tedavilerinde Botulinum Toksin de uygulanabilir. Felce bağlı oluşan şaşılıklarda, ameliyat olmuş fakat tam düzelme sağlanamamış hastalarda, guatr hastalığına bağlı gözünde kayma olmuş hastalarda botoks etkilidir ve tedavi edici olarak kullanılabilir. Felçlere bağlı olarak ani oluşan kaymalarda genellikle çift görme de vardır ve hasta için oldukça zor bir durumdur. Bu tarz şaşılıklarda genel eğilim 6–8 ay beklemektir, ancak bekleme döneminde çift görmenin azalması amacıyla botoks uygulaması yapılabilir.

E-RANDEVU FORMU
* Randevunuzun doğrulanması için lütfen size geri dönüş yapılmasını bekleyiniz!
GÖNDER
ONLINE SERVİSLER
HABERLER & DUYURULAR